Gümüşhane İli Tanıtımı No: 29

Kategori: Tatil - Gezi
 26 Şubat 2010 
Okunma Sayısı: 8.333
   

GÜMÜŞHANE

Doğu Anadolu ile Karadeniz Bölgesi arasında, Çin-Trabzon Tarihi İpek Yolu Güzergahı üzerinde, tarih ile doğal güzelliklerin kucaklaştığı, zengin Gümüş Madeni ocaklarından dolayı Gümüşhane adını taşıyan bir ildir.

Gümüşhane Milattan Önce 3000 ‘ lere uzanan tarihi içerisinde bir çok uygarlıklara ev sahipliği yaparak bu kavimler mozaiğinin izlerini günümüze taşımaktadır.

Denize 100 km. uzaklıkta olan ilin klima özelliğini sahip havası, sahip olduğu eşsiz doğal güzellikleri, yer altı resim sergisini andıran zengin oluşumlu mağaraları, 450 ‘ ye yakın yaylası, çok sayıda antik kentleri, doğal park alanları,zengin flora ve faunası bakir bir turizm potansiyeline sahiptir.

TARİHÇE

Gümüşhane yöresinin bilinen ilk halkı M.Ö.1500′lerde yaşayan Azzi ve Hayaşalardır. Urartu, Pers, Roma, Bizans, Arap, Selçuklu, İlhanlı, Eretna, Karakoyunlu, Akkoyunlu dönemini yaşayan Gümüşhane en son1461 de Fatih Sultan Mehmet ile Osmanlı yönetimine girmiştir.

COĞRAFYA

Gümüşhane ve çevresi, Doğu Anadolu ile Karadeniz Bölgesi arasında bir geçiş noktası oluşturmaktadır. Bu özellik bitki örtüsünde de görülmektedir. Yükseltinin 1500 metreyi aştığı kesimlerde kızıl çam, kayın, ardıç ve meşe türlerinin hakim olduğu orman kümeleri bulunur.

İlde av hayvanları çeşitli ve boldur. Kış aylarında kınalı keklik, tavşan, tilki, ayı, domuz, toy, ördek, bağırtlak, kır hindisi, bıldırcın avları yapılmaktadır.

Genel olarak Gümüşhane’de iklim yazları oldukça kurak kış ve bahar ayları yağışlı geçen bir karaktere sahiptir. Deniz seviyesinden yükseldikçe karasal iklimin özellikleri gözlenmektedir.

İLÇELER

Gümüşhane ilinin ilçeleri; Kelkit, Köse, Kürtüm, Şiran ve Torul’dur.

TURİZM

Antik Kentler
Satala olarak bilinen antik kent Kelkit ilçesinin 17 km. güneydoğusunda bulunmaktadır. Bu günün Sadak Köyü Antik Devirde Satala adını taşıyordu. Eski Roma İmparatorluğunun doğudaki en önemli askeri ordugahı , Anadolu ve Kapadokya ‘dan Karadeniz’e geçen askeri yolların birleştiği bir kenttir.

Kent çevresinde tiyatro, opera ve yapı kalıntıları , motifli tuğlalar , prezeler , sütun başlıkları, hayvan heykelcikleri , mühürler, sikkeler, yüzükler, pişmiş topraktan yazıtlar,Roma ve Erken Bizans dönemine aittir.

Antik kenten Su Kemerleri, ünlü Yunan heykeltıraşı Fidyes tarafından yapılan ve şu anda Londra Brithiş Museum da bulunan güzellik tanrıçası Afrodit’ in heykeli, antik havuz, mezar sikkeleri,günümüze ulaşan tarihi kalıntılardır. (Süleymaniye Mahallesi) Eski Gümüşhane merkeze 4 km mesafede Süleymaniye mahallesindedir. Kanuni Sultan Süleyman’ın emri üzerine kurulmuştur. Mahalle üç dine mensup insanların bir arada yaşadığının izlerini taşıyan antik bir kenttir.

Kaleler
Gümüşhane yöresini savunma ve gözetleme amaçlı yaklaşık 35 kalenin yapıldığı kaynaklardan geçmektedir. Ancak bu kalelerden çoğu günümüze ulaşamamıştır. Kalelerden bazıları; Kov Kalesi (Esenyurt Köyü -Merkez), Canca Kalesi (Canca Mah.-Merkez), Keçi Kalesi (Kale Köyü-Merkez), Akçakale (Akçakale Köyü-Merkez), Torul Kalesi (Torul İlçesi) ve Gümüştuğ Kalesi (Gümüştuğ Köyü-Torul)dir.

Camiler, Türbeler ve Kiliseler
Süleymaniye Camii (Süleymaniye mahallesi), Akgedik Köyü Camii(Akgedik köyü), Yağmurdere Köyü Camii (Yağmur dere köyü), Güzeloluk Camii ( Torul İlçesi), Çit Köyü Camii ( Torul İlçesi), Çambaşı Köyü Camii (Kelkit İlçesi), Sadak Köyü Camii (Kelkit İlçesi) ve Sarıca Köyü Camii (Şiran İlçesi) önemli camilesidir. Gümüşhane’de Çağırgan Baba türbesi ( Tekke Beldesi-Merkez), Pirahmet Türbesi (Pirahmet Köyü Merkez ), Firdevs Hatun Türbesi (Çilhoroz dağı -Şiran İlçesi) ve Gelinebe Türbesi (Seydibaba Köyü-Şiran İlçesi) türbeleri bulunmaktadır. Gümüşhane’de çok sayıda kilise yer almaktadır. Bunlar; İmera Manastır Kilisesi (Olucak Köyü-Merkez), Alikinos Kiliseler grubu (Yağlıdere Köyü-Merkez), Santa Kiliseler gurubu (Dumanlı Köyü), Çakırkaya Kilisesi (Çakırkaya Köyü-(Şiran), Panagina(Meryemana Kilisesi) (Cebeli Köyü -Torul), Vank Kilisesi ( Vank Köyü-Merkez) ve Salamoni Kilisesi (Yağlıdere Köyü-Merkez) dir.

Santa Kiliseler Grubu

Köprü ve Çeşmeler
Merkezdeki Gümüşhane Köprüsü, Gümüşhane-Erzurum karayolunun 12. km’sindeki Tohumoğlu Köprüsü, Yağlıdere Köyündeki Yağlıdere Köprüsü, Torul İlçesindeki Torul Köprüsü ve Çit Köyü Köprüsü önemli tarihi köprüleridir. Merkezdeki Daltaban ve Mirahmet Çeşmeleri, Torul İlçesinde Osmanağa ve Işık Köyü Çeşmeleri ile Kelkit-Sadak Köyündeki Sadak çeşmesi görülmeye değerdir.

Gümüşhane Evleri
Ana yapı malzemeleri taş, kerpiç, ahşaptır. Evlerin plan olarak arz ettikleri şema ortada bir avlu ve iki yana dizilmiş mekanlardan meydana gelmiştir. Evlerin alt katları ailelerin günlük ihtiyaçlarını karşıladıkları mutfak, banyo, wc, kiler ve günlük yaşamın diğer mekanlarından oluşur. Üst katlar ve çatı katı ise yatak odası ve misafir odaları şeklinde düzenlenmiştir. Evlerin dış görünümü doğal peyzaja olağanüstü uyum sağlamaktadır. Günümüz mimarisine örnek olacak tip ve güzelliktedir.

Gümüşhane Sarı çiçek Köyünde bulunan odalar şehir merkezine 27 km mesafededir. Odalar Hacı Ömer Ağa tarafından yaptırılmıştır. Köye gelen misafirlerin ağırlanması için yaptırılan odalar 200 yıllık tarihe sahiptir. Odalar ahşap işlemeleri , renga renk boyamaları ile ilk günün tazeliği ve zerafeti ile halk sanatının gücünü yansıtmaktadır.Çekici işleme motifler,ahşap işlemeler birbirine çivisiz bir teknikle monte edilmiş ,perde motifleri hatırlatan parçalı rokoko tarzında stilize yapraklardan ibaret bir ahşap süsleme kullanılmıştır. Yapıtlar rokoko ve Ampir üsluplar yanında yer alan klasik üsluplarda kullanılmış, Türk mimarisinin erken örneklerindendir.

Korunan Alanlar
Artabel Gölleri Tabiat Parkı
Tabiat Anıtları

Mağaralar
Gümüşhane’nin jeolojik yapısından dolayı çok sayıda irili ufaklı mağara vardır. Karaca, Arılı, Kartalkaya, K. Ardıçlı, Ambela, Köprübaşı, Taşbaşı, Altıntaş, Yaylım , Üstüaçık, Cingora, İnönü , Kabanbaşı, Mamatlar, Arsa, İkisu, mağaraları önemlilerindendir.
Karaca Mağarası

Yaylalar
Türkiye’nin yaylalar açısından en zengin şehirlerinden olan Gümüşhane’de Zigana, Şiran ve Kalis Yaylaları önemli olanlarıdır.
Gümüşhane Yaylaları

Kuş Gözlem Alanı
Gümüşhane İlinin de sınırları içerisinde olduğu DoğuKaradeniz Dağları, Türkiye’de Avrasya Yüksek Dağlık (Alpin) biyomunu temsil etmesi dolayısıyla önemli kuş alanları statüsü kazanan tek alandır.
Doğu Karadeniz Dağları

Mesire Yerleri
(Soğuksu Ormaniçi Dinlenme Yeri ) Torul İlçesi Zigana köyünde bulunan Limni krater gölü ve çevresi sahip olduğu zengin flora ve faunası yanında özel klima özelliğine sahip havası, 200 ün üzerinde barındırdığı endemik bitki çeşidi ile sağlıklı , huzur verici, tatil ve kamp-karavan imkanı sunan, olağanüstü doğa güzelliği sunan bir mekandır.

Limni gölüne Gümüşhane’ ye 25 km. olan Torul İlçesine Gidilerek ulaşılmaktadır. Şelale Doğu Karadeniz Bölgesi Gümüşhane İli Şiran İlçesine 25 km mesafede bulunan Seydibaba Köyündedir.

Tomara Şelalesi adeta kayaları patlatarak 15-20 m. genişliğinde bir alandan çıkarak yaklaşık 25-25 metre yükseklikten yatağına dökülmektedir. Şelale ve çevresinin zengin flora ile oluşturduğu uyumlu peyzajı görülmeye değer güzelliktedir.

Şelale çevresinde yeme içme ve dinlenme öncü tesisleri bulunmaktadır.

Sportif Etkinlikler
Gümüşhane, bol oksijen, gümrah ormanlar ve bu ormanlar arasında gizlenmiş gizemli yaylalara sahiptir. Bu yaylaların bir çoğunda kamp ve karavan yapılma imkanı vardır. Zigana, Taşköprü, Kazıkbeli, Kadırga, Artabel, Erikbeli yaylalarında bu konudaki bütün imkanları sunmaya hazırdır. Bu yaylalar trekking yapmaya elverişli parkurlara sahiptir.

Gümüşhane’ye 40 km mesafedeki Zigana’da kayak merkezi bulunmaktadır.
Zigana Kayak Merkezi

ULAŞIM

Gümüşhane’ ye karayolu ile ulaşım yapılmaktadır. Otogar kent merkezindedir. Birçok seyahat acentası ve otobüs şirketi ile turlar düzenlemektedir. Şehir içi geziler için şehir içi dolmuş minibüsler ve Belediye Otobüslerinden yararlanılabilir.

YEME-İÇME

Gümüşhane ‘ de yemek kültürü de çok eskiye dayanmaktadır. Bugüne kadar Gümüşhane’nin yemek kültürü konusunda kapsamlı bir araştırma yapılmadı. Ancak bu gün mutfaklarındaki zenginlik, lezzet ve hamaratlık bunu göstermektedir.

Gümüşhane Mantısı, Kuşburnu çorbası, Zuluflu Çorbası,Un Herlesi Çorbası, Gavut Çorbası, Pağla Denlisi, Borani,Fıtfıt Haşılı,Patates Kavurması,Muhla, Yergök Dolması,Sütlü Haşıl,Lor Dolması,, Ekmek Aşı, Çıtma Fasulye, Kaygana, Siron, Erişte, Lemis,Erişti Tatlısı,Hasude Kuymağı, Kara Helva, Burma,(sini), Tel Helvası, Lalanga bilinen yemeklerindedendir.

ALIŞVERİŞ

Gümüşhane’de üretilen pestil-kömeyi ve kuşburnu ürünleri, Kelkit’ten zilli kilimi, Torul, Kürtün ilçelerinden Hereke tipi ipek ve yün halıları, ağaç işleri ürünlerini satın alınabilecek ürünlerdir.

Alıntıdır

Fotoğraf Kaynak



 
İsim: [ Lütfen tüm alanları doldurunuz. ]
E-Posta: [ E-posta adresiniz gizli kalacaktır. ]
Mesaj: